enEng
deDeu
  • Projeler
  • Düzce Üniversitesi - Botanik Bahçe
17.02.2017

Düzce Üniversitesi - Botanik Bahçe

Düzce kentinin kuzeyinde, Düzce Üniversitesi Konuralp Kampüsü'nün merkezinde yer alan yaklaşık 51.500 m²'lik doğal bir vadi, kampüs yaşamına bilimsel ve toplumsal bir boyut katan bir botanik bahçesine dönüştürüldü. 2017 yılında hayata geçirilen proje, 2014 imar planında botanik bahçe alanı olarak ayrılmış bir arazi için geliştirildi; araştırmayı, doğa korumayı ve rekreasyonu üniversite, kent ve bölge ölçeğinde bütünleşik bir sistemde bir araya getiren kapsamlı bir peyzaj kurgusuna dayanıyor.

Proje Künyesi
Tasarım Ekibi: A. COŞGUN, B. EĞLEN, C. GÖNÜLALAN, H. ÖZTÜRK, R. AKSU
Lokasyon: Türkiye/Düzce
Tasarım Alanı: 51.500,00m²
Tipoloji: Sergi , Rekreasyon , Kamusal Alanlar
Disiplinler: Mimarlık , Peyzaj Mimarisi
Durum: Tamamlanmış
Arazi Koşulları ve Tasarım Girdiler
Tasarım kararlarını belirleyen temel etken, arazinin fiziksel özellikleri ve topografik yapısıydı. Arazi belirgin eğimlere sahipti; ancak bu güçlü eğim, alanın tamamında homojen
bir yapı oluşturmuyor, dik ve yumuşak geçişlerin sürekli değiştiği karakteristik bir topografya ortaya çıkarıyordu.



Bu başlangıç koşulu, konvansiyonel bir peyzaj mimarlığı yaklaşımını değil, arazinin doğal hareketini okuyan ve bu harekete uyum sağlayan bir sistemi gerektiriyordu. Bu temelde geliştirilen tasarım kurgusunda vadinin doğal formu korundu; erişim açısından zorlayıcı ve topografik olarak dezavantajlı bölgeler, önerilen mekânsal çözümlerle birer niteliğe dönüştürüldü.
Tasarım ve Uygulama

 

Bu yaklaşımdan geliştirilen erişim sistemi, eğime büyük ölçüde paralel ilerleyen yolları rampalar ve merdivenlerle birbirine bağlıyor; böylece farklı arazi kotları arasında hem kademeli hem de sürekli bir bağlantı kuruluyor. Vadinin dikliği, bu kurguyla artık bir engel olarak değil, ziyaretçileri peyzaja adım adım dahil eden ve bahçe algısını biçimlendiren mekânsal bir araç olarak ele alınıyor.
 


Parselasyon ve Tematik Kurgu

Erişim sistemi tarafından tanımlanan parseller, arazinin farklı yönelim ve mikroklima koşulları gözetilerek on dört tematik birime ayrıldı. Kaya bahçesi, arboretum, Düzce bölgesine özgü endemik bitki türleri koleksiyonu ve nemli dere yataklarına ait bitki örtüsü alanları gibi bölümler, kendine özgü ekolojik ve estetik karaktere sahip bağımsız birimler olarak geliştirildi.
 
Aynı zamanda sürekliliği olan yol kurgusu, bu bağımsız alanların birbirine bağlı bir mekânsal ve peyzaj sisteminin parçaları olarak okunmasına olanak tanıyor.



Maket ve Tasarım Geliştirme

Tasarımın geliştirilmesi, topografyayla üç boyutlu bir çalışmayı gerektirdi ve farklı ölçeklerde hazırlanan fiziksel maket çalışmalarıyla desteklendi. Bu süreçte, farklı arazi kotları arasındaki ilişkiler ve planlanan parselasyon sürekli olarak sınandı ve geliştirildi.
 
Tasarım sürecinde üretilen çeşitli maketler aracılığıyla, mevcut arazi koşulları ile önerilen müdahaleler arasındaki ilişki sürekli olarak gözden geçirildi ve netleştirildi.
 
Projenin tamamlanmasının ardından, arazinin topografyasını ve temel tasarım kararlarını gösteren kapsamlı bir sunum maketi hazırlandı. Bu maket, bugün hâlâ Düzce Üniversitesi Rektörlük binasının giriş holünde sergileniyor.


Bitkisel Sistem

Bitki örtüsü kurgusu, projenin bilimsel çerçevesini oluşturuyor. Koleksiyon, form, doku, renk ve mevsimsel etki kriterlerine göre tasarlanan 438 farklı türden oluşuyor. Buna ek olarak, bölgeye özgü 71 endemik taksonun ex-situ olarak korunduğu alanlar da sisteme dahil edildi.
 
Çiçeklenme, yaprak dökümü ve büyümenin mevsimsel olarak değişen evreleri, bahçenin durağan bir kompozisyon olarak değil, mekânsal karakteri yıl boyunca sürekli yeniden şekillenen, canlı bir peyzaj olarak algılanmasını sağlıyor.
 
Yapısal Program
 
Yapısal program, bitki sistemini; hem bahçenin bilimsel işlevini destekleyen hem de ziyaretçi deneyimini genişleten bir dizi müdahaleyle tamamlıyor. Bir biyotop göleti, ahşap ve çelik köprüler, açık hava amfitiyatrosu, doğa müzesi ve bir kafeterya, vadinin farklı noktalarına yerleştirilerek alanın hem bilimsel hem toplumsal amaçlarla kullanılmasına imkân tanıyor.







Proje Çıktısı ve Etkileşimi

Tamamlanmasının kısa süre sonrasında proje, BGCI (Botanic Gardens Conservation International) uluslararası ağına kabul edilerek uluslararası düzeyde tanınırlık kazandı. Düzce Üniversitesi Botanik Bahçesi, böylece Türkiye'de bu ağda yer alan on iki botanik bahçesinden ve altı üniversite bahçesinden biri oldu.

Bugün Düzce Üniversitesi Botanik Bahçesi, canlı bir peyzaj sistemi olarak varlığını sürdürüyor. Üniversite kampüsü ile kent arasındaki bağı güçlendirirken, büyümeye, ekolojik sürece ve zaman içindeki dönüşüme açık, sürekli gelişen bir mekân olmaya devam ediyor.

Proje: Pozitif Mimari Tasarım, Ankara.

* Bu vadinin botanik bahçesine dönüştürülme sürecine ilişkin akademik bir vaka çalışması da yayımlanmıştır: Yerli, Ö., Eroğlu, E., Kaya, S. (2019), Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi, Sayı 16, DOI: 10.17365/TMD.2019.1.1.

Seçilmiş Projeler
Anlamlı Girişimler
13.06.2017
Çilimli Yüksekokulu
Düzce İli sınırlarında Çilimli ilçesinde planlanan proje, Düzce Üniversitesi tarafından yatırımı üstlenilmiş olup, tüm planlama sürecini ekibimiz üstlenmiştir. Çilimli Meslek Yüksekokulu, 7.000 m²'lik arsa üzerinde 1.900 m²'lik bir alanı kaplamakt...
Devamını Oku
23.10.2019
Konya Sporcu Yetiştirme Merkezi
Toplam 20.360 m² kullanım alanına sahip olan kompleks, Konya-Selçuklu Belediyesi’nin ihtiyaçları doğrultusunda, 38.862 m²’lik arsa üzerinde Olimpiyat Oyunları için bir spor eğitim merkezi olarak tasarlanmıştır. Proje; spor, idari ve konaklama biri...
Devamını Oku
13.01.2017
Kaynaşlı Yüksekokulu
Kaynaşlı Meslek Yüksekokulu, Düzce Üniversitesine bağlı olarak Düzce ili sınırları içerisindeki Kaynaşlı ilçesinde konumlanmaktadır. Projenin belirleyici karakterlerinden biri, düşük karbon ayak izi ve y...
Devamını Oku