Düzce Üniversitesi - Botanik Bahçe

Düzce kentinin kuzeyinde, Düzce Üniversitesi Konuralp Yerleşkesi'nin merkezinde uzanan yaklaşık 51.500 m²'lik doğal vadi, kampüsün gündelik yaşamına bilimsel ve toplumsal bir işlev kazandıran botanik bahçesine dönüştürüldü. 2014 yılında yürütülen Gelişim Planı Kentsel Tasarım Yarışması kapsamında botanik bahçesi olarak tanımlanan alan için 2017 yılında geliştirdiğimiz proje, üniversite, kent ve bölge ölçeğinde araştırma, koruma ve rekreasyon işlevlerini tek bir peyzaj sistemi altında birleştiren bütüncül bir tasarım kurgusu üzerine kuruldu.

Arazi Koşulları ve Tasarım Girdiler
Tasarım kararlarına yön veren girdilerin arasında, arazinin fiziksel özellikleri ve topografik nitelikleri ön planda yer aldı. Arazi, bölgesel ölçekte keskin eğimlere sahipti; ancak bu yüksek eğim oranı arazi genelinde homojen bir yapı oluşturmuyor, yer yer keskin yer yer yumuşak geçişlerin bir arada bulunduğu karakteristik bir topografya ortaya koyuyordu.
 


Bu durum, konvansiyonel bir peyzaj kurgusunu değil, arazinin doğal hareketini okuyan ve buna eklemlenen bir sistem gerektiriyordu. Tasarım kurgumuzu bu yaklaşım üzerine inşa ettik; ekibimizle birlikte arazinin doğal formunu korumaya, erişim açısından zorlayıcı koşulları ve dezavantajlı konumları önerilen mekânsal çözümlerle iyileştirmeye ve avantaja dönüştürmeye odaklandık.
Dolaşım Sistemi Yaklaşımı

Bu doğrultuda geliştirilen dolaşım şeması, eğime paralel uzanan yürüyüş yollarını rampa ve merdiven bağlantılarıyla birbirine dokuyarak, farklı kotlar arasında kademeli ama kesintisiz bir geçiş kurguladı. Vadinin dikliği böylece bir engel olmaktan çıkıp, ziyaretçiyi alana aşamalı olarak dahil eden mekânsal bir araca dönüştü.
 

Parselasyon ve Tematik Kurgu

Dolaşım sisteminin tanımladığı parseller, arazinin sunduğu bakı yüzeyi ve mikroklima çeşitliliğinden yararlanılarak on dört farklı tematik birime ayrıldı. Kaya Bahçesi, Arboretum, Düzce'ye özgü endemik bitki parseli, nemli dere vejetasyon alanları gibi bölümler, her biri kendi ekolojik ve estetik karakterini taşıyan bağımsız birimler olarak kurgulandı; ancak bu birimler, sirkülasyon hattının sürekliliği sayesinde tek bir mekânsal bütünlük içinde okunuyor.
 


Maket ve Tasarım Geliştirme

Tasarım kararları, arazinin üç boyutlu okunmasını gerektiren bir süreçle geliştirilip, kotlar arası ilişkilerin ve parselasyonun sınandığı farklı ölçeklerde maket çalışmalarıyla desteklendi. Süreç boyunca ekip arkadaşlarımızla yürütülen bu model çalışmalarıyla, arazi koşulları ve tasarım önerileri arasındaki ilişki sürekli sınandı ve pekiştirildi. Nihai proje tamamlandığında ise arazinin ve proje kararlarının işlendiği kapsamlı bir sunum maketi hazırlandı; bu maket bugün hâlâ Düzce Üniversitesi Rektörlüğü ana giriş holünde sergilenmektedir.

Bitkisel Sistem

Bitkisel katman, projenin bilimsel çerçevesini tanımlıyor. Koleksiyon, 438 farklı türden oluşuyor ve form, doku, renk ile mevsimsel etki gibi kriterler gözetilerek kurgulandı; bu katmana, bölgeye özgü 71 endemik taksonun doğal ortamı dışında korunmasına (ex-situ) yönelik alanlar da dahil edildi. Yıl içinde değişen çiçeklenme, yaprak dökümü ve büyüme evreleri, bahçenin sabit değil, sürekli kendini yenileyen bir kompozisyon olarak okunmasını sağlıyor.

Yapısal Program

Yapısal program, bu bitkisel sistemi destekleyen ve kullanıcı deneyimini çeşitlendiren bir dizi müdahaleyle tamamlanıyor: biyolojik gölet, ahşap ve çelik köprüler, açık hava amfisi, Doğa Evi Müzesi ve kafeterya birimi, vadinin farklı noktalarına dağıtılarak alanın hem bilimsel hem toplumsal kullanımını mümkün kılıyor.




Proje Çıktısı ve Etkileşimi


Tamamlanan proje, kısa süre içinde BGCI (Uluslararası Botanik Bahçeleri Koruma Birliği) listesine dahil edilerek uluslararası düzeyde tescillendi Türkiye'den bu listeye giren on iki botanik bahçeden ve üniversiteler arasında altı üniversiteden biri oldu. Düzce Üniversitesi Botanik Bahçesi, bugün kampüsün kentle kurduğu ilişkiyi güçlendiren, zaman içinde büyümeye ve dönüşmeye devam eden canlı bir peyzaj sistemi olarak varlığını sürdürüyor.

 

Seçilmiş Projeler
Anlamlı Girişimler
Çilimli Yüksekokulu
Düzce İli sınırlarında Çilimli ilçesinde planlanan proje, Düzce Üniversitesi tarafından yatırımı üstlenilmiş olup, tüm planlama sürecini ekibimiz üstlenmiştir. Çilimli Meslek Yüksekokulu, 7.000 m²'lik arsa üzerinde 1.900 m²'lik bir alanı kaplamakt...
Devamını Oku
Konya Sporcu YetiÅŸtirme Merkezi
Toplam 20.360 m² kullanım alanına sahip olan kompleks, Konya-Selçuklu Belediyesi’nin ihtiyaçları doğrultusunda, 38.862 m²’lik arsa üzerinde Olimpiyat Oyunları için bir spor eğitim merkezi olarak tasarlanmıştır. Proje; spor, idari ve konaklama biri...
Devamını Oku
Kaynaşlı Yüksekokulu
KaynaÅŸlı Meslek Yüksekokulu, Düzce Üniversitesine baÄŸlı olarak Düzce ili sınırları içerisindeki KaynaÅŸlı ilçesinde konumlanmaktadır. Projenin belirleyici karakterlerinden biri, düÅŸük karbon ayak izi ve y...
Devamını Oku